Jak napisać skargę o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego (skarga powodowa) ? Instrukcja krok po kroku.

Rozpoczęcie sprawy o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego może wydawać się skomplikowane. Pierwszym krokiem jest przygotowanie skargi powodowej, w której należy przedstawić historię małżeństwa oraz okoliczności, które mogą wskazywać, że w chwili jego zawierania zabrakło któregoś z elementów koniecznych do jego ważnego zawarcia.

• Ważne: poszczególne sądy kościelne mogą mieć nieco inne wymagania dotyczące formy i zawartości skargi. Poniższe wskazówki zostały przygotowane przede wszystkim z myślą o osobach, które chcą skierować sprawę do Metropolitalnego Sądu Duchownego w Poznaniu.

Przed złożeniem dokumentów warto sprawdzić aktualne wymagania właściwego sądu .

• Do jakiego sądu skierować skargę?

W pierwszej kolejności trzeba ustalić, który sąd kościelny będzie właściwy do zajęcia się sprawą.

Jeżeli małżeństwo zostało zawarte na terenie Archidiecezji Poznańskiej albo strona pozwana mieszka na jej terenie, skargę można skierować do:

Metropolitalnego Sądu Duchownego w Poznaniu

Ostrów Tumski 5

61-109 Poznań

tel. 61 851 28 30

e-mail: trybunal@archpoznan.pl

W przypadku innych diecezji właściwy może być inny sąd kościelny, dlatego przed przygotowaniem dokumentów warto upewnić się, gdzie należy złożyć skargę.

• Co powinna zawierać skarga powodowa?

Skarga powinna przedstawiać historię małżeństwa w sposób konkretny i uporządkowany. Nie chodzi o opisanie wyłącznie tego, dlaczego małżeństwo się rozpadło. Najważniejsze jest przedstawienie okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla ważności zgody małżeńskiej w chwili ślubu.

• 1. Dane osoby składającej skargę i drugiego małżonka

Na początku należy podać podstawowe informacje dotyczące obu stron. W przypadku osoby składającej skargę należy wskazać m.in.:

• imię i nazwisko, nazwisko rodowe, jeżeli dotyczy,
• wiek,
• wyznanie,
• miejsce zatrudnienia,
• dokładny adres zamieszkania,
• numer telefonu,
• parafię zamieszkania.

Podobne informacje należy podać o drugim małżonku, czyli stronie pozwanej.

Dane powinny być możliwie dokładne, ponieważ sąd musi mieć możliwość skontaktowania się z obiema stronami postępowania.

• 2. Informacje dotyczące ślubu.

W skardze należy wskazać:

• Gdzie odbył się ślub kościelny ?
• Kiedy został zawarty ?
• Czy małżeństwo miało charakter konkordatowy ?
• W jakich okolicznościach doszło do zawarcia małżeństwa ?

Warto również opisać okoliczności poprzedzające ślub, ponieważ mogą one mieć znaczenie dla oceny tego, z jakim nastawieniem strony zawierały małżeństwo.

• 3. Opiszcie historię związku.

Jednym z najważniejszych elementów skargi jest przedstawienie historii związku — od poznania się aż do rozpadu wspólnego życia.

Nie trzeba używać języka prawniczego.

Najlepiej opisać wszystko własnymi słowami, chronologicznie i konkretnie.

• Jak się poznaliście? (można opisać)
  • kiedy i gdzie się poznaliście
  • ile mieliście wtedy lat,
  • jak długo się znaliście przed ślubem,
  • jak wyglądała wasza relacja na początku,
  • czy związek był dobrowolny i oparty na uczuciu.
• Jak wyglądało narzeczeństwo? (można opisać)
  • jak długo trwało narzeczeństwo,
  • czy oboje chcieli zawrzeć małżeństwo,
  • czy pojawiały się wątpliwości dotyczące ślubu,
  • czy ktoś wywierał presję na jedną ze stron,
  • czy przed ślubem występowały poważne problemy w relacji,
  • czy strony utrzymywały relację intymną.

Istotne mogą być również okoliczności, w których podjęto decyzję o ślubie.

• 4. Opisz okoliczności zawarcia małżeństwa.

  • Czy oboje dobrowolnie zdecydowaliście się na ślub?
  • Czy ktoś naciskał na zawarcie małżeństwa?
  • Czy przed ślubem pojawiały się poważne wątpliwości?
  • Czy któraś ze stron ukrywała istotne informacje?
  • Czy ślub był planowany i chciany?
  • Jak wyglądał dzień ślubu i uroczystość weselna?
  • Jak zachowywaliście się podczas wesela?

Nie chodzi o opisanie każdego szczegółu uroczystości. Należy skupić się na tych okolicznościach, które mogą mieć znaczenie dla sprawy.

• 5. Co działo się po ślubie?

  • gdzie zamieszkaliście po ślubie,
  • jakie były warunki mieszkaniowe,
  • jak wyglądało codzienne życie,
  • czy małżeństwo zostało skonsumowane,
  • jak układały się relacje między małżonkami,
  • kiedy pojawiły się pierwsze poważne problemy,
  • czego dotyczyły konflikty,
  • jak długo trwało wspólne życie.

Szczególnie ważne jest wskazanie, kiedy i w jakich okolicznościach pojawiły się problemy, ponieważ pozwala to sądowi prześledzić historię małżeństwa.

• 6. Dlaczego doszło do rozpadu małżeństwa?

  • kiedy rozpoczął się kryzys,
  • co było jego przyczyną,
  • czy podejmowaliście próby ratowania małżeństwa,
  • kiedy przestaliście wspólnie mieszkać,
  • kto pierwszy opuścił wspólne mieszkanie,
  • czy później podejmowaliście próby powrotu do wspólnego życia,
  • dlaczego ostatecznie doszło do rozstania.

Jeżeli małżonkowie mają już rozwód cywilny, należy również podać tę informację oraz wskazać, jakie były podstawy rozwodu.

• 7. Dlaczego małżeństwo mogło być nieważne?

To jeden z najważniejszych fragmentów skargi.

Sąd kościelny nie bada wyłącznie tego, czy małżeństwo się rozpadło, ale przede wszystkim tego, czy już w chwili jego zawierania istniała przyczyna, która mogła powodować jego nieważność.

Możliwe podstawy nieważności mogą dotyczyć m.in.:

-wykluczenia przez jedną ze stron jedności małżeństwa,

-wykluczenia nierozerwalności małżeństwa,

-wykluczenia potomstwa,

-przymusu lub poważnej bojaźni,

-podstępu lub wprowadzenia w błąd,

-niezdolności do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich z przyczyn natury psychicznej,

-określonych problemów dotyczących zdolności do zawarcia i realizowania małżeństwa,

-impotencji,

-pozornej zgody na zawarcie małżeństwa,

-innych okoliczności przewidzianych przez prawo kanoniczne.

Najważniejsze jest opisanie faktów.

W skardze nie wystarczy napisać: „Uważam, że małżeństwo było nieważne, ponieważ mój były małżonek nie był gotowy do małżeństwa”.

Znacznie bardziej pomocne jest opisanie konkretnych sytuacji, które pokazują, na czym ta niegotowość miała polegać.

Zamiast ogólnych stwierdzeń warto więc podać konkretne wydarzenia, zachowania, rozmowy i okoliczności - wraz z informacją, kiedy miały miejsce i kto może je potwierdzić.

• 8. Dowody i świadkowie.

Do przedstawionej historii warto wskazać materiał dowodowy.

Mogą nim być:

-zeznania świadków,

-dokumenty,

-zaświadczenia,

-korespondencja,

-dokumentacja dotycząca określonych okoliczności,

-inne materiały, które mogą pomóc w wyjaśnieniu sprawy.

Zgodnie z przedstawioną instrukcją warto wskazać co najmniej trzech świadków.

Przy każdym świadku należy podać:

imię i nazwisko, adres, parafię zamieszkania, numer telefonu.

Najlepiej wybierać osoby, które rzeczywiście znały małżonków i miały możliwość obserwowania ich relacji.

• 9. Jakie dokumenty dołączyć?

Do skargi należy dołączyć wymagane dokumenty.

W przypadku postępowania przed Metropolitalnym Sądem Duchownym w Poznaniu instrukcja wskazuje w szczególności na:

-metrykę lub akt ślubu kościelnego,

-kopię sentencji wyroku rozwodowego,

-kopię uzasadnienia wyroku rozwodowego,

-inne dokumenty, które mogą mieć znaczenie dla sprawy.

Należy również przygotować dwa identyczne egzemplarze skargi, własnoręcznie podpisane.

• 10. Jak przygotować skargę od strony technicznej?

Skarga powinna być czytelna i uporządkowana.

W przypadku instrukcji dotyczącej Metropolitalnego Sądu Duchownego w Poznaniu wskazano, aby:

-tekst znajdował się tylko po jednej stronie kartki,

-pozostawić odpowiednio szeroki lewy margines,

-dokument podpisać własnoręcznie,

-przygotować wymagane kopie.

Lewy margines jest istotny ze względów technicznych, ponieważ dokumenty są następnie łączone w akta sprawy.

• Najważniejsze jest jednak to, aby skarga w jasny sposób przedstawiła historię małżeństwa, okoliczności jego zawarcia, problemy istniejące w związku oraz fakty, które mogą mieć znaczenie dla oceny jego ważności.
• Poznaj świadczone przez nas usługi

Do państwa dyspozycji przygotowałem Poradnik w którym w przystępny sposób wyjaśniam najważniejsze kwestie odnośnie stwierdzenia nieważności małżeństwa.

Działamy przede wszystkim przy Metropolitalnym Sądzie Duchownym w Poznaniu

Zanim podejmiesz decyzję o współpracy, możesz również zapoznać się z opiniami osób, którym pomagałem w podobnych sprawach.

Poznaj świadczone przez nas usługi.

Zapraszam na stronę główną kancelarii Biuro Prawne § Kancelaria Kanoniczna gdzie znajduje się profesjonalny formularz bezpłatnej oceny szans procesu.

• Autor: Paweł Korbas adwokat kościelny (ad causam), prawnik świecki